Prawo zamówień publicznych mówi wprost – możesz wnieść odwołanie jeżeli masz interes w uzyskaniu danego zamówienia, a do tego poniosłeś lub możesz ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów Prawa zamówień publicznych.
Co to oznacza w praktyce? Posiadanie interesu w uzyskaniu zamówienia to nic innego jak realna szansa uzyskania danego zamówienia. Mówiąc krótko, odwołanie możesz wnieść wówczas, gdy jego uwzględnienie może pozwolić Ci wygrać przetarg (lub postępowanie toczące się w innym trybie).
Czy zatem ma interes w uzyskaniu danego zamówienia podmiot będący trzeci w rankingu wykonawców? Jak mawiają prawnicy: „To zależy”:) Interes taki z pewnością będzie posiadał odwołujący, który wykaże np. konieczność odrzucenia przez zamawiającego dwóch lepiej sklasyfikowanych ofert bądź konieczność wykluczenia wykonawców, którzy je złożyli. Gdy odwołującemu się to uda, sam uplasuje się na pierwszym miejscu w rankingu wykonawców.
Czy interesem w uzyskaniu danego zamówienia legitymować się będzie z kolei podmiot, który kwestionuje wyłącznie niesłuszne zatrzymanie wadium przez zamawiającego? Niestety nie – samo odzyskanie wadium nie będzie bowiem stwarzało realnej możliwości pozyskania zamówienia. Czy oznacza to jednak, że tematyki wadium KIO nigdy nie będzie uprawniona rozważać? Niekoniecznie. Jeśli przykładowo kwestionujesz niesłuszne Twoim zdaniem wykluczenie z postępowania wskutek nieuzupełnienia dokumentu, a całej sytuacji towarzyszyło zatrzymanie wadium, wówczas odwołanie zostanie poddane rozpoznaniu przez KIO. Jego potencjalne uwzględnienie przywróci bowiem Twoje uczestnictwo w przetargu stwarzając tym samym realną sposobność na pozyskanie zamówienia.
A czy odwołanie może zmierzać do unieważnienia przetargu? Odpowiedź znajdziesz w kolejnym wpisie:)
Warunków sukcesu w postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą jest co nie miara. Oto moja subiektywna lista najważniejszych z nich:
- Starannie przeanalizuj podstawy odwołania. Poczucie niesprawiedliwego rozstrzygnięcia przetargu to nie to samo co złamanie prawa przez zamawiającego. Nie każda czynność podlega zaskarżeniu.
- Ustal precyzyjnie termin przysługujący Ci na wniesienie odwołania i poprawnie oblicz „deadline”.
- Postaw precyzyjne zarzuty i dobrze je opisz. Możesz pomylić się wszędzie, ale nie tutaj. Izba jest związana Twoimi zarzutami i nie pomoże Ci z własnej inicjatywy nawet jeśli sama dostrzega inne uchybienia zamawiającego.
- Zadbaj o właściwe uzasadnienie. Długo nie zawsze oznacza skutecznie. Formułuj uzasadnienie w sposób precyzyjny, rzeczowy i zrozumiały.
- Pamiętaj o przekazaniu kopii odwołania zamawiającemu. Braków w tym zakresie nie da się naprawić.
- Zbierz odpowiednie dowody na poparcie swoich twierdzeń. Jak to mówią: „do sądu z dowodami, nie z emocjami”.
- Ustal opłatę od odwołania i wnieś ją odpowiednio wcześniej. Dowód wniesienia opłaty można uzupełnić. Samej opłaty już nie.
- Jeśli korzystasz z pełnomocnika, zadbaj, by treść pełnomocnictwa pozwalała mu działać w nieskrępowany sposób w każdym istotnym obszarze postępowania przed KIO.
- Na rozprawie wypowiadaj się rzeczowo i w zrozumiały sposób. Arbiter z KIO nie musi być specjalistą w obszarze Twojego biznesu. Mów tak, by każdy zrozumiał pozornie trudne dla laika niuanse (np. aspekty techniczne przedmiotu dostawy).
- Bądź przygotowany na kontrargumenty Z reguły domyślasz się jakie kontrargumenty mogą się pojawić. Przygotuj się do polemiki z nimi, a w miarę możliwości zgromadź stosowne dowody.
Ile kosztuje sprawa w KIO? – zapytał wykonawca
To zależy – odpowiedział prawnik
„To zależy” jest zwrotem szczególnie lubianym przez profesjonalnych prawników:) Osobiście staram się zawsze w relacji z klientem operować konkretami. Odpowiedzi na pewne pytania wymagają jednak czasami zagłębienia się w szczegóły. To właśnie one decydują między innymi o kosztach danego postępowania przed KIO.
Kosztem, który na pewno musisz ponieść jest zawsze wpis od odwołania. Jego wysokość zależy od rodzaju zamówienia publicznego i jego wartości.
I tak:
W przypadku zamówień na dostawy lub usługi:
- jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp ( progi unijne), od których jest uzależniony obowiązek przekazywania Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich ogłoszeń o zamówieniach na dostawy lub usługi, wpis od odwołania wynosi 7 500 zł;
- jeżeli wartość zamówienia równa lub przekracza progi unijne, wpis od odwołania wynosi 15 000 zł.
W przypadku zamówień na roboty budowlane:
- jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza od progów unijnych, wpis od odwołania wynosi 10 000 zł;
- jeżeli wartość zamówienia równa lub przekracza progi unijne, wpis od odwołania wynosi 20 000 zł.
Jeżeli nie jesteś biegły w postępowaniach przed KIO, zapewne będziesz korzystał ze wsparcia profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku jego wynagrodzenie nie jest narzucone przez przepisy prawa, lecz podlega ustaleniu w umowie z wybraną przez Ciebie kancelarią prawną lub firmą doradczą.
Na wysokość wynagrodzenia wpływa wiele czynników. Zasadniczymi kwestiami są tu:
- stopień skomplikowania sprawy,
- czasochłonność sprawy,
- przedmiot zaskarżenia,
- terminy,
- zakres materiału dowodowego.
Wynagrodzenie pełnomocnika obejmuje z reguły dwa etapy: sporządzenie i wniesienie odwołania oraz reprezentację na rozprawie. Czynnikiem cenotwórczym może być także konieczność polemizowania z argumentami wykonawców, którzy przystąpili do postępowania po stronie zamawiającego. Dlatego prosząc o ofertę kancelarii, bądź gotowy na wskazanie ww. szczegółów. Pamiętaj, że terminy na wniesienie odwołania są dość krótkie, więc nie warto marnować czasu na powolną wymianę informacji.
Jak widać, postępowania przed KIO nie muszą należeć do najtańszych. Nie zapominaj jednak, że w przypadku uwzględnienia Twojego odwołania uzyskasz zwrot uiszczonego wpisu i część kosztów zastępstwa pełnomocnika (do 3 600 zł). No i najważniejsze – pozyskasz zamówienie publiczne!:)
Wzory dokumentów wykonawcy zamówień publicznych – pakiet dokumentów z komentarzami
[WPIS NIEAKTUALNY Z UWAGI NA ZMIANĘ PRZEPISÓW PRAWA]
Odpowiadając na postawione w tytule pytanie – odwołanie przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy Pzp czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielnie zamówienia lub zaniechania czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy.
Czy przedmiotem odwołania może być zatem każda czynność postępowaniu co do której wykonawca mógłby sformułować zarzut niezgodności z prawem? To zależy od tego w jakim trybie toczy się postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego.
W postępowaniach krajowych, czyli w takich, w których wartości zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp (poniżej tzw. progów unijnych), odwołanie przysługuje wyłącznie wobec czynności:
- wyboru trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę;
- określenia warunków udziału w postępowaniu;
- wykluczenia odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia;
- odrzucenia oferty odwołującego;
- opisu przedmiotu zamówienia;
- wyboru najkorzystniejszej oferty.
Jak widzisz, w przeciwieństwie do postępowań unijnych, odwołanie w procedurach krajowych doznaje pewnych ograniczeń. Zwróć jednak uwagę, że w praktyce ograniczenia te nie są przesadnie dotkliwe. Przedmiotem odwołania pozostają bowiem niezmiennie czynności lub zaniechania zamawiającego najmocniej godzące w interesy wykonawcy, a więc takie, które decydują o jego „być albo nie być w przetargu”. Jeżeli zamawiający chciałby Cię niesłusznie wykluczyć, odrzucić Twoja ofertę, ograniczyć konkurencję poprzez niezgodne z przepisami opisanie przedmiotu zamówienia lub warunków udziału w postępowaniu, bądź też pomylił się w punktacji – możesz działać niezależnie od tego czy wartość zamówienia przekracza progi unijne.
Zwróć przy tym uwagę, że przedmiotem odwołania pozostaje zawsze czynność lub zaniechanie zamawiającego dokonane w ramach postępowania o udzielenie zamówienia. Innymi słowy, zaskarżeniu nie będą podlegać wszelkie czynności spoza procedury – np. podjęte w ramach dialogu technicznego (rodzaj konsultacji rynkowych opisany w Prawie zamówień publicznych). Czy oznacza to jednak, że w obszarze nie objętym kognicją KIO nie można w ogóle kwestionować działań jednostek zamawiających? Na to pytanie znajdziesz odpowiedź w odrębnym wpisie.
Odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej – wzór z komentarzem
Bardzo cieszę się z Twoich odwiedzin:)
Na łamach WygrajwKIO.pl poruszać będę systematycznie najważniejsze zagadnienia ważne każdego wykonawcy zamówień publicznych. Jeśli elektronizacja zamówień czy też zbliżająca się wielkimi krokami zupełnie nowa ustawa o zamówieniach publicznych budzi Twoje zainteresowanie (albo obawy!), wierzę, że znajdziesz u mnie wiele materiałów, które rozwieją Twoje wątpliwości i pomogą w codziennej pracy.
O czym dokładnie jest ten blog? Kim jest autor? Zajrzyj do zakładek „O blogu” i „O mnie”.
Zapraszam do lektury!
